In de teelt en broei van hyacinten en Eucomis is besmetting met de ziekteverwekkende bacterie Xanthomonas hyacinthi een bekend en regelmatig voorkomend probleem. Deze ziekte, die bekend staat als geelziek, veroorzaakt karakteristieke geelverkleuring van de bol. Bij een zware besmetting krijg het blad zwarte randen en sterft uiteindelijk af.
“Bacterieziekten zoals geelziek kunnen zich zeer snel over partijen verspreiden. In het geval van bollen gebeurt dat met name tijdens de verwerking of bolbehandeling. De bollen raken dan vaak (licht) beschadigd, waardoor invalspoorten ontstaan voor bacteriën” zegt Niels van Tol, specialist diagnostiek bij BQ Support. “Sap van beschadigde geelzieke bollen kan achterblijven op machines of fust, waardoor andere bollen tijdens de verwerking gemakkelijk besmet raken. Bij bolbehandeling in een dompelbad kunnen bacteriën ook in de dompelvloeistof terechtkomen, waardoor besmettingsgevaar ontstaat voor bollen met beschadigingen”, zegt Van Tol.
Tijdens de teelt komen geelziekbacteriën met de sapstroom mee de scheut in, waardoor ook gele banen in de stengel zichtbaar kunnen worden. De bacteriën komen zo ook in het blad terecht, waardoor karakteristieke bladsymptomen ontstaan. “Dit soort planten vormt een groot risico voor verdere verspreiding tijdens de teelt en broei”, merkt Van Tol op. “Via bewegingen van mensen, machines en dieren door het gewas, kan sap van geelzieke planten gemakkelijk verspreid worden, waardoor nieuwe planten ziek worden en bladsymptomen ontwikkelen. De bollen van planten met nieuwe besmettingen raken dan vervolgens via de sapstroom ook besmet”.
Als het vermoeden bestaat dat een partij besmet is met geelziekbacteriën, is het belangrijk dat zo snel mogelijk vast te stellen. Enerzijds om verspreiding binnen de partij zo snel mogelijk aan te pakken, anderzijds om verspreiding naar andere partijen te voorkomen. Bij BQ Support kunt u nu plantenmateriaal (blad en bol) laten toetsen op geelziek.
Bij aanvraag van deze nieuwe diagnostiekdienst, Diagnostiek Geelziek, wordt uw materiaal in eerste instantie door ons onderzocht op symptomen. Vervolgens stellen wij met een sneltest vast of in het symptomatische weefsel geelziekbacteriën aanwezig zijn. “U ontvangt daarvan dezelfde dag nog de uitslag. Op basis daarvan kunt u direct plannen maken voor de verdere behandeling van de partij”, zegt Van Tol. Het materiaal wordt vervolgens met PCR getoetst op geelziek met een doorlooptijd van 5 werkdagen. Deze toets is ontwikkeld in samenwerking met het R&D lab van de Bloembollenkeuringsdienst. “De PCR toets wordt ter bevestiging uitgevoerd. Op basis van deze dubbele uitslag kunt u overgaan tot actie. U bent daar dan al op voorbereid”, aldus Van Tol.
